De Rank Groningen

Juli 2010, Spreuken 25:20

“Als je zingt voor iemand die bedroefd is, is het of je je ontkleedt op een koude dag, of azijn op loog giet.”

Wat een schitterende spreuken staan er in het bijbelboek Spreuken! Al vaker ben ik in de zoektocht naar antwoorden op moeilijke vragen terecht gekomen in het boek Spreuken. Als pas bekeerd christen wilde ik graag de wil van de Heer doen. Ik wilde ontdekken wat Hij voor mij in petto had. Moest ik ver weg, of moest ik de bijbelschool gaan doen, was ik misschien een evangelist? Ik wist het niet. Ik bad en zocht in de bijbel naar antwoorden. Ik kwam wijsheid voor het leven tegen.

Spreuken 16:9 “Een mens stippelt zijn weg uit, de Heer bepaalt de richting die hij gaat.” Spreuken 19:22 “Een mens maakt allerlei plannen, wat wordt uigevoerd is het plan van de Heer.” Spreuken 21:2 “Een mens kiest in zijn eigen ogen altijd de rechte weg, de Heer toetst wat hem innerlijk beweegt.”

Wat mij duidelijk werd toen ik deze teksten doordacht, is dat God mijn leven in Zijn hand heeft. Ik maak keuzes, ik mag keuzes maken en mijn weg uitstippelen. Ik kan doen wat ik leuk vind om te doen, wat ik goed vind om te doen, in overeenstemming met de kaders die God heeft gegeven. Hij bepaalt de richting, Hij voert zijn plan uit, en Hij toetst wat mij innerlijk beweegt. Met name dat laatste was voor mij cruciaal. Wat beweegt mij innerlijk? Nu kun je zeggen: de Heer toetst je hart, dus dat hoef jij niet te doen. Maar ik geloof dat het wel noodzakelijk is om je motieven te onderzoeken. Hoeveel keuzes maken we niet om de verkeerde innerlijke beweegreden? Hoe vaak is het verlangen van ons hart niet: roem en eer, rijkdom, macht, of juist de andere kant: vluchten, angst en haat? De Heer kijkt natuurlijk helderder in ons hart, Hij weet het best wat ons beweegt. Maar onszelf bijtijds eens grondig onderzoeken is een hele gezonde bezigheid op onze levensweg. God bepaalt de richting en Hij voert zijn plan uit. Maar ik toets mijn motief en hou dat in Zijn licht, ik leg het naast zijn Woord. Spreuken is dus een prachtig boek om lessen uit te trekken. Wijsheid voor het leven.

… Nu is er nog die tekst die bovenaan staat. Ik heb de goede gewoonte om, als ik merk dat iemand verdriet heeft of boos is, dan te gaan zingen. Niet dat ik denk dat het helpt, maar het is meer het overschreeuwen van emoties waar ik op dat moment geen ruimte voor heb. Ik ben druk met mijn werk bezig en opeens staat er een collega met een zeer zuur gezicht voor mij. Azend op een vraag van mij: ‘wat is er aan de hand?’ Of een attente opmerking als: ‘ik zie dat je niet zo vrolijk kijkt, is er iets?’ In plaats daarvan doe ik net of ik het niet gezien heb en begin luidkeels een fout lied te zingen. Een oude kraker van Andre Hazes, of een bekende van Elvis. Die zing ik dan op een hele verkeerde manier. Ik hoop dan dat de betreffende persoon zich moet verbijten om niet in proesten uit te barsten en dat ik zo met een vrolijke collega te maken krijg, die vergeten is waarom hij of zij ook alweer boos of verdrietig is. Helaas! Dit werkt niet. Spreuken heeft gelijk. Het is alsof ik mij in een diepvriescel uitkleed. Of ik accuzuur in een oog spuit. Dit slaat helemaal de plank mis. In eerste instantie komt er wel een lachje. Alleen: niet uit vrolijkheid, maar uit beleefdheid. Hij of zij keert zich om, op zoek naar een betere collega die wel oog heeft voor zijn of haar hartsgesteldheid. Ik weet dit ook uit eigen ervaring. Als ikzelf boos of verdrietig ben en mensen gaan grapjes maken om mij op te vrolijken, dan word ik alleen maar bozer en geïrriteerd. Het werkt niet om vrolijk te doen bij een verdrietig hart. Ook bij mijn kinderen heb ik die ervaring. Een kind dat boos is, probeer ik wel eens op te vrolijken met grapjes. Maar meestal gaan ze dan helemaal uit hun dak! De enige remedie is om het verdriet of de boosheid te herkennen en te benoemen, zodat iemand de kans heeft om het uit te spreken. Het krijgt dan een plek, het lucht op. Daarna is er weer tijd voor vrolijkheid.

In de kantine van mijn werk zat ik eens met een aantal collega’s. De sfeer was wat gespannen omdat het veel nieuwe collega’s waren die wat in afwachting waren hoe de dingen gaan en moeten. Ik las in de krant. Bij de overlijdensadvertenties aangekomen probeerde ik de sfeer wat te breken: “Zo, eens even zien wie er gestopt zijn met roken”. Zo sprak ik luid door de kantine. Ik weet: dit is wel een hele harde manier van overlijdensberichten aankondigen, maar met humor kun je soms hele serieuze onderwerpen bespreekbaar maken. Nu lachte bijna iedereen, behalve een jongen die naast mij zat, hij kromp ineen. Ik zag het en vroeg hem of ik wat verkeerd had gezegd. Ik besefte dat ik wel erg grof geweest was. De jongen vertelde dat hij net gister zijn oma had begraven …azijn op loog! Ik kon wel door de grond zakken. Ik ben apart met hem gaan zitten om zijn verhaal te horen, en heb mijn excuses aangeboden voor mijn botte gedrag. Uiteindelijk was hij opgelucht en kon hij ietwat verlicht aan het werk. Zo zie je: die spreuken zijn waar en bevatten wijsheid voor het leven. Doe er je voordeel mee!

Hartszaken:

Juli 2010, Spreuken 25:20